“Khi nhìn lại cuộc đời mình, bạn hối tiếc điều gì nhất?”

Theo Business Insider, đây là câu hỏi mà Karl Pillemer, giáo sư về phát triển con người tại trường Đại học Cornell (Mỹ), tác giả của tập sách “30 bài học của cuộc sống: Lời khuyên từ những người thông thái nhất nước Mỹ”, đã hỏi hàng trăm người cao tuổi trên 65 tuổi trong chương trình nghiên cứu Legacy Project (tạm dịch: Dự án di sản) của Đại học Cornell.

Tình yêu, sự nghiệp, con cái, v.v…, không phải là câu trả lời mà giáo sư Pillemer được nghe thấy thường xuyên nhất, mà thay vào đó lại là câu:

“Tôi ước rằng tôi đã không dành quá nhiều thời gian của cuộc đời mình chỉ để lo lắng”.

Nhiều năm trước, khi giáo sư Pillemer, một chuyên gia lão khoa nổi tiếng thế giới gặp bà June Driscoll, một người phụ nữ đặc biệt. Bà Driscoll lúc nào cũng vui vẻ khi ở tuổi 90 và đang sống tại một nhà dưỡng lão. Bà Driscoll nói với giáo sư: “Sống vui vẻ, hạnh phúc nhất có thể chính là trách nhiệm của tôi, ngay tại đây, ngay hôm nay”.

Câu nói đó đã truyền cảm hứng cho Pillemer đi tìm câu trả lời cho việc làm sao một thế hệ trải qua nhiều mất mát đau thương, qua các sự kiện lịch sử thảm khốc và đau ốm lại có thể là những người hạnh phúc nhất. Ông muốn truyền đạt trí tuệ này lại cho thế hệ trẻ, những người dường như quá mong manh, khi chỉ một sự việc không vừa ý nhỏ nhoi cũng khiến họ mất phương hướng đến nỗi tự kết thúc cuộc đời mình.

Năm 2004, giáo sư Pillemer khởi động dự án Legacy Project và đã hỏi hơn 1.500 người Mỹ trên 65 tuổi về những bài học quan trọng nhất mà họ học được trong suốt cuộc đời mình. Trong cuốn “30 bài học cuộc sống”, ông gọi những người mình phỏng vấn là “chuyên gia của cuộc đời” vì chính họ, qua những hạnh phúc và khổ đau, thành công và thất bại đã nắm giữ những bài học trí tuệ nhiều hơn bất cứ nội dung của cuốn sách dạy kỹ năng sống nào.

Giáo sư Pillemer đã cho rằng những câu trả lời như “ngoại tình, công việc kinh doanh tồi tệ hoặc nghiện ngập” là những điều hối tiếc nhất trong cuộc đời của những người cao tuổi này.

Do đó, ông đã sửng sốt khi nghe đi nghe lại một câu trả lời: “Tôi ước rằng mình đừng lo lắng nhiều quá” và “Tôi hối tiếc vì đã lo sợ quá mức về tất cả mọi thứ”.

Trong cuốn “30 bài học cuộc sống”, Pillemer nói rằng ông không thể không ngạc nhiên về bài học này. “Những người này đều trải qua các thời kỳ khó khăn trong lịch sử và các bi kịch của cuộc đời, tôi tưởng rằng họ được phép lo lắng ở mức độ nào đó”.

Những người hầu như đã đi đến cuối cuộc đời này giải thích rằng thời gian là tài sản quý giá nhất của con người. Việc lo lắng về những điều có thể không bao giờ xảy ra, hoặc lo sợ về những thứ chúng ta không thể kiểm soát được là một sự lãng phí tài sản này một cách xuẩn ngốc.

Hành trình trên trái đất này của mỗi chúng ta là hữu hạn. Nếu lo lắng quá nhiều, bạn không còn mấy thời gian để tận hưởng, trải nghiệm và hạnh phúc. Vậy làm thế nào để giảm bớt thời gian lo lắng trong cuộc sống này? “Những người thông thái nhất nước Mỹ” nói với giáo sư Pillemer một số cách như sau:

Hãy sống từng ngày, đừng luôn nghĩ tới tương lai quá xa

Khi bạn sống và thấy mình lo lắng quá nhiều, hãy dừng lại và tự nhẩm “Điều gì rồi cũng sẽ qua”.

Sự việc bạn đang phải đối mặt, dù khó khăn, đau khổ đến đâu rồi cũng sẽ trôi đi. Bạn không thể hủy hoại cuộc sống của mình bằng những suy nghĩ lo sợ được.

Tuy nhiên, chắc chắn có những ngày u tối mà bạn cảm thấy lo lắng khủng khiếp, không cách nào ngừng lại. Lúc đó hãy cố nghĩ rằng: lo sợ không có tác dụng gì tốt cả. Nó giống như việc tự mình uống thuốc độc mà hy vọng tên hàng xóm đáng ghét sẽ chết vì đau bụng. Hãy gạt nó ra khỏi suy nghĩ hết mức có thể.

Sống vui vẻ từng ngày, đừng nghĩ đến tương lai xa xôi ảm đạm. Việc lập kế hoạch là tốt nhưng không phải lúc nào mọi việc cũng xảy ra theo ý muốn của chúng ta. Do đó, điều quan trọng nhất là hãy sống trọn vẹn từng ngày.

Thay vì lo sợ vô cớ, hãy hành động

Nếu bạn thấy mình hay có những nỗi băn khoăn lo sợ, hãy tìm hiểu về nó. Ít nhất tìm hiểu nguyên do mà bạn lo lắng là gì, xác định nó rõ ràng. Chỉ việc ngồi lại và phân tích suy nghĩ tiêu cực của bản thân cũng giúp bạn gạt bớt được những muộn phiền vô lý. Tất nhiên, có những lo lắng hoàn toàn hợp lý. Khi đã xác định được chúng, hãy hành động, bắt tay vào làm cái gì đó thay vì ngồi yên và lo sợ.

Học cách chấp nhận một cách tích cực

Bất chợt có điều gì đó xảy ra với bạn. Ai đó làm bạn tổn thương. Bạn thấy tức giận, bạn muốn trả thù. “Cô ấy không nên làm như thế với tôi, tôi sẽ nói cho cô ta như thế này, như thế này …”. Quan hệ nhân duyên của con người vô cùng phức tạp. Bạn chẳng thể nào biết được nguyên nhân chính xác tại sao tự dưng một người lại rời bỏ bạn, làm bạn bực mình hay bẽ mặt. Trong trường hợp này, những người cao tuổi từ nhà dưỡng lão sẽ mỉm cười và nói rằng: “Không biết bao nhiêu lần tôi đã tự cảm ơn bản thân vì đã không nói lời nào”.

Ít nhất hãy dừng lại và đừng làm gì khi tức giận. Bạn có thể nói những lời nặng nề, gây thương tổn đối phương, nhưng sau đó thì sao? Hãy nhớ rằng bạn chỉ có thể điều khiển suy nghĩ của mình chứ không thể thao túng tình cảm, tư duy hay cuộc đời của người khác được.

Hãy chấp nhận những thực tế mà chúng ta không có thẩm quyền thay đổi, gạt đi những suy nghĩ tiêu cực, nhanh chóng lấy lại cân bằng và tiếp tục trải nghiệm cuộc sống.

Suy cho cùng, chính bạn chứ không phải ai khác là người chịu trách nhiệm cho việc bạn sử dụng số ngày còn lại của mình trong cuộc đời này ra sao. Thù hận hay yêu thương, hạnh phúc hay thảm hại đều chỉ là những sự lựa chọn.

Minh Trí tổng hợp

---

 

Album SUY TƯ CÙNG ĐỨC GIÁO HOÀNG

 Dòng Tên Việt Nam added a new photo.

 LỜI NGỎ – SUY TƯ CÙNG ĐỨC GIÁO HOÀNG | THÁNG 03/2026

Cầu cho việc giải trừ vũ khí và hòa bình

Có lẽ bạn cũng đồng ý với tôi rằng, chúng ta đang sống trong một thời đại nghịch lý. Nhân loại đạt tới những đỉnh cao khoa học chưa từng có, có thể khám phá vũ trụ xa xôi và giải mã cấu trúc sự sống; thế nhưng cùng lúc ấy, chúng ta cũng sở hữu khả năng huỷ diệt chính mình chỉ trong khoảnh khắc. Các quốc gia nói về phát triển bền vững, về tương lai xanh, về nhân quyền và phẩm giá con người, nhưng vẫn tiếp tục đầu tư khổng lồ cho kho vũ khí ngày càng tinh vi hơn. Phải chăng chúng ta đang tìm kiếm an ninh bằng nỗi sợ? Phải chăng nền hoà bình mà thế giới theo đuổi thực chất chỉ là một thế cân bằng mong manh dựa trên sức mạnh răn đe?

Trong bối cảnh đó, ý cầu nguyện tháng Ba của Đức Thánh Cha vang lên như một lời chất vấn lương tâm toàn cầu: cầu cho việc giải trừ vũ khí một cách hiệu quả, đặc biệt là vũ khí hạt nhân; và xin cho các nhà lãnh đạo biết chọn con đường đối thoại và ngoại giao thay vì bạo lực. Lời mời gọi này không đơn thuần là một khuyến nghị chính trị; nó chạm đến tận nền tảng nhân học và luân lý của thế giới hôm nay. Nếu con người thực sự tin vào phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi sự sống, liệu người ta có thể biện minh cho việc duy trì những phương tiện có khả năng xoá sổ hàng triệu sinh mạng chăng?

Giải trừ vũ khí, vì thế, không chỉ là vấn đề của các hiệp ước quốc tế, mà còn là vấn đề của một nền văn hoá. Đó là cuộc chuyển đổi từ “văn hoá loại trừ” sang “văn hoá gặp gỡ”, từ não trạng nghi kỵ sang tinh thần tín nhiệm, từ logic đối đầu sang logic đối thoại. Và cuộc chuyển đổi ấy không bắt đầu nơi phòng họp của các cường quốc, nhưng khởi đi từ trái tim con người.

Trong tháng Ba này, chuyên mục “Suy tư với Đức Giáo Hoàng” mời gọi quý độc giả cùng bước vào hành trình suy tư và cầu nguyện cho việc giải trừ vũ khí và hoà bình. Chúng ta sẽ cùng nhau đào sâu nền tảng thần học của hoà bình, ánh sáng của giáo huấn xã hội Hội Thánh về chiến tranh và vũ khí hạt nhân, cũng như những gợi ý cụ thể để mỗi Kitô hữu trở thành người kiến tạo hoà bình giữa đời thường. Bởi lẽ, hoà bình thế giới không phải là một ý niệm trừu tượng, nhưng là một thực tại được dệt nên từ những chọn lựa rất cụ thể mỗi ngày. Giải trừ vũ khí toàn cầu khởi đi từ việc giải trừ những bạo lực âm thầm trong chính lời nói, suy nghĩ và thái độ của chúng ta. Cầu nguyện với Đức Thánh Cha trong tháng này, vì thế, cũng là để cho Thiên Chúa hoán cải cách chúng ta nhìn thế giới và cách chúng ta hiện diện trong đó.

Ước mong rằng tháng Ba sẽ trở thành thời gian của thao thức và tỉnh thức, để cùng với Hội Thánh hoàn vũ, chúng ta can đảm xin ơn và dấn thân cho một nền hoà bình đích thực, một nền hoà bình không dựa trên sự đe doạ, nhưng trên công lý, đối thoại và tình huynh đệ.

Tm. Ban Biên Tập

Lm. Fx. Đoàn Công Trình, S.J.

——————————–

Nhấn THÍCH & THEO DÕI để nhận những chia sẻ mới nhất từ Dòng Tên Việt Nam!

#SuyTuCungDucGiaoHoang #YCauNguyen #CauNguyenChoHoaBinh #GiaiTruVuKhi #VanHoaGapGo #CongLyVaHoaBinh #TruyenThongDongTen

---

 

Anmai CSsR

 Trong dòng chảy cuồn cuộn của xã hội hiện đại, nơi thông tin có thể đi vòng quanh thế giới chỉ sau một cú nhấp chuột, chúng ta thường quên mất sức nặng khủng khiếp của những lời mình thốt ra. Lời nói, vốn là món quà quý giá mà tạo hóa ban tặng để con người thấu hiểu và yêu thương nhau, trớ trêu thay, lại thường bị biến thành thứ vũ khí tàn độc nhất để hủy hoại đồng loại. Việc tung tin đồn và vu khống người khác không chỉ là một hành vi thiếu văn hóa, mà đó còn là một tội ác âm thầm, gieo rắc những nỗi đau không thể chữa lành và phá hủy những cấu trúc nền tảng nhất của xã hội. Những người tham gia vào việc lan truyền tin đồn thường gây ra những tai hại kinh khủng hơn rất nhiều so với những gì họ có thể tưởng tượng được trong trí óc hạn hẹp của mình. Ngay cả khi động cơ của họ không xuất phát từ sự ác ý lộ liễu hay lòng kiêu ngạo ngút trời, thì sự vô trách nhiệm trong lời nói vẫn đủ sức tạo ra những cơn địa chấn làm sụp đổ danh dự của một con người.

Nguồn cơn của sự nói xấu thường bắt rễ sâu xa từ lòng kiêu ngạo – một căn bệnh của linh hồn khiến con người luôn khao khát được đứng cao hơn kẻ khác. Có một nghịch lý đau đớn là rất nhiều người tin rằng, bằng cách hạ thấp giá trị của người bên cạnh, họ sẽ tự nhiên nâng cao giá trị của chính mình. Họ biến cuộc đời thành một bàn cân lệch lạc, nơi mà họ cố gắng chất đầy những lời chỉ trích, chê bai lên đĩa cân của người khác để làm cho đĩa cân của bản thân mình trông có vẻ nhẹ nhàng và thanh thoát hơn. Những kẻ kiêu ngạo này luôn muốn tận dụng tối đa những phẩm chất tốt đẹp mà họ tự cho là mình sở hữu, tự phong mình thành những quan tòa đạo đức, đứng trên bục cao để phán xét thế gian. Trong thế giới quan hạn hẹp của họ, mọi điều họ nói hay làm đều được mặc định là tốt lành, thánh thiện, còn mọi hành động của người khác đều bị soi xét dưới lăng kính sai trái và tội lỗi. Họ không nhận ra rằng, vẻ đẹp thực sự của một tâm hồn không bao giờ được xây dựng trên đống tro tàn của danh dự người khác.

Tuy nhiên, không phải lúc nào những lời vu khống cũng đến từ sự thù hằn chủ đích. Thực tế cho thấy, phần lớn những cuộc trò chuyện ác ý lại được thực hiện bởi những người vô trách nhiệm – những kẻ chỉ đơn giản là muốn nói cho thỏa miệng mà không bao giờ cảm thấy cần phải kiểm chứng xem điều mình đang nói là đúng hay sai. Đối với họ, sự thật là một thứ gì đó quá xa xỉ và phiền phức, trong khi sự tò mò và thói ngồi lê đôi mách lại mang đến một cảm giác hưng phấn nhất thời. Họ coi việc bàn tán về đời tư của người khác như một hình thức giải trí rẻ tiền, một cách để lấp đầy khoảng trống của sự rỗi hơi. Mặc dù chúng ta có thể nói rằng những người này phạm tội nhẹ hơn những kẻ vu khống vì lòng ghen ghét hay trả thù, nhưng về mặt hệ quả, họ vẫn không thể thoát khỏi tội lỗi và trách nhiệm đạo đức. Dù động cơ là gì, dù là vô tình hay hữu ý, việc làm ô danh người lân cận vẫn là một hành động đi ngược lại với lương tâm và đạo lý làm người.

Sâu thẳm trong bản chất, tội lan truyền tin đồn bao hàm tất cả những gì xấu xa và ác độc nhất mà một con người có thể thực hiện đối với đồng loại. Nó không đơn thuần là một vài lời nói gió bay, mà là một sự tổng hòa của những chất độc tinh thần mạnh nhất. Đó là sự hèn hạ của tính phù phiếm, khi con người sẵn sàng bán rẻ sự thật để đổi lấy một vài giây phút được là trung tâm của sự chú ý. Đó là nọc độc của sự ghen tị, thứ axit ăn mòn mọi thiện chí và biến những thành công của người khác thành nỗi đau của chính mình. Đó là sự cay đắng của giận dữ và thù hận ác ý, vốn luôn tìm cách phun ra những lời lẽ sắc lẹm để đâm thấu tâm can đối phương. Hơn hết, nó thể hiện một tính võ đoán và vô trách nhiệm đến mức kinh ngạc, một trạng thái tâm linh nghèo nàn không xứng đáng với phẩm giá của một con người, nhất là với những ai tự nhận mình sống theo niềm tin tôn giáo hay các giá trị đạo đức cao đẹp.

Hãy nhìn vào những gì mà tin đồn đã gây ra cho các mối quan hệ nhân sinh quanh ta. Chẳng phải việc lan truyền tin đồn chính là hạt giống xấu xí đã gieo rắc hầu hết mọi mâu thuẫn và bất hòa trong xã hội này sao? Nó có sức mạnh kinh hồn để phá vỡ những tình bạn gắn bó hàng thập kỷ chỉ trong một buổi chiều. Nó dựng lên những bức tường ngăn cách, cản trở những kẻ đang thù nghịch tìm thấy con đường hòa giải và tha thứ. Khi một lời nói xấu được tung ra, nó giống như một lọ mực đen đổ vào chậu nước trong, làm vẩn đục mọi nỗ lực kết nối giữa người với người. Những cuộc cãi vã trở nên gay gắt hơn, những vết thương lòng trở nên sâu hoắm hơn, và cơ hội để thấu hiểu nhau dần tan biến vào hư không.

Nghiêm trọng hơn, độc tố của tin đồn còn len lỏi vào tận cùng của những tế bào nhỏ nhất của xã hội: đó chính là gia đình. Biết bao gia đình vốn dĩ đang sống trong cảnh ấm êm, hòa thuận, bỗng chốc bị một cái lưỡi độc ác làm cho đảo lộn hoàn toàn. Tin đồn làm xáo trộn sự yên bình vốn có, khiến anh em ruột thịt quay lưng lại với nhau, khiến tình chồng vợ rạn nứt vì những nghi ngờ không đáng có. Nó đẩy con dâu vào thế đối đầu với mẹ chồng, khiến con rể và bố vợ không thể tìm thấy tiếng nói chung. Chỉ vì một lời nói thiếu căn cứ, một sự thêu dệt ác ý từ một người hàng xóm – dù là đàn ông hay đàn bà – mà cả một tổ ấm có thể rơi vào bi kịch. Những người thân yêu nhất bỗng chốc nhìn nhau bằng ánh mắt dè chừng, thậm chí không đành lòng nhìn mặt và nói chuyện với nhau. Nỗi đau ấy âm ỉ và dai dẳng, để lại những vết sẹo không bao giờ lành trong tâm khảm mỗi thành viên.

Chúng ta cần phải tỉnh ngộ trước sức tàn phá của “giặc lưỡi”. Một lời vu khống khi đã phát ra thì không bao giờ có thể thu hồi trọn vẹn được. Nó giống như việc tung những chiếc lông chim trước gió, dù bạn có hối hận và cố gắng đi nhặt lại bao nhiêu đi chăng nữa, thì những chiếc lông ấy đã bay đi khắp nơi và không bao giờ trở về đầy đủ. Danh dự của một con người là thứ tài sản quý giá nhất, một khi đã bị vấy bẩn bởi tin đồn ác ý, việc gột rửa nó cần rất nhiều thời gian và đôi khi là cả một đời cũng không đủ. Do đó, trước khi định nói về một ai đó, hãy tự hỏi bản thân: “Điều này có đúng không? Điều này có tử tế không? Và điều này có thực sự cần thiết không?”. Nếu lời nói không mang lại sự xây dựng hay tình yêu thương, thì tốt nhất là hãy giữ lấy sự im lặng thanh cao.

Hãy nhớ rằng, sự vô trách nhiệm trong ngôn từ chính là một hình thức bạo lực tinh thần. Chúng ta không thể nhân danh sự “thẳng thắn” hay “vui đùa” để dẫm đạp lên cuộc sống của người khác. Mỗi cá nhân có trách nhiệm bảo vệ sự thật và bảo vệ danh dự của đồng loại như bảo vệ chính bản thân mình. Một cộng đồng lành mạnh không phải là nơi không có khuyết điểm, mà là nơi người ta biết bao dung cho nhau và biết im lặng trước những điều có thể gây tổn thương. Đừng để cái lưỡi trở thành công cụ của sự hủy diệt, hãy để nó trở thành nhịp cầu của sự cảm thông. Việc kiềm chế được ham muốn nói xấu người khác không chỉ là biểu hiện của một người có giáo dục, mà còn là minh chứng cho một tâm hồn giàu lòng nhân ái và có trách nhiệm với cuộc đời.

Cuối cùng, chúng ta hãy tự nhắc nhở mình rằng mỗi lời chúng ta thốt ra đều phản chiếu chính tâm hồn chúng ta. Một tâm hồn đầy rẫy những tin đồn và sự vu khống là một tâm hồn đang chịu sự dày vò của những thói hư tật xấu. Ngược lại, một tâm hồn biết trân trọng sự thật và danh dự của người khác là một tâm hồn đang hướng tới sự tự do và bình an đích thực. Đừng để mình trở thành một phần của chuỗi xích gieo rắc khổ đau. Hãy can đảm dừng lại những tin đồn ngay khi chúng vừa chạm đến tai mình, và hãy dùng tiếng nói của mình để bênh vực cho sự thật, cho những người đang bị áp bức bởi sự vu khống. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể cùng nhau xây dựng một thế giới nơi mà lòng tin và sự tôn trọng được đặt lên hàng đầu, nơi mà mỗi gia đình, mỗi tình bạn đều được bảo vệ khỏi nọc độc của những cái lưỡi ác độc.

Lm. Anmai, CSsR

---

 

 RFI

Chiến sự tại Trung Đông đẩy giá dầu vượt quá ngưỡng 80 đô la/ thùng trong phiên giao dịch sáng nay 02/03/2026. Eo biển Hormuz trở thành một điểm nóng có nguy cơ gây xáo trộn giao thương hàng hải. Chỉ số chứng khoán tại các thị trường từ châu Á đến châu Âu và nhất là tại các nước trong Vùng Vịnh sụt giảm vào giờ mở cửa. Giới đầu tư thận trọng với các hãng hàng không và du lịch, nhưng kỳ vọng nhiều vào các tập đoàn trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng.

Đăng ngày: 02/03/2026 

Thanh Hà

Vào giờ mở cửa sáng nay, chỉ số CAC40 Paris mất giá gần 2%. Các sàn chứng khoán ở Frankfurt của Đức hay Milano của Ý cũng mất trên dưới 2 %. Luân Đôn sụt giá hơn 1 %.

Tại Châu Á, các sàn chứng khoán như Tokyo, Hồng Kông mất giá khoảng 1,8 % vào cuối ngày.

Vùng Vinh, khu vực bị tác động trực tiếp, nhiều nơi thông báo đóng cửa các thị trường tài chính cho đến hết ngày 03/03/2026. Riêng Ả Rập Xê Út, từ hôm qua, chỉ số chứng khoán tuột dốc 4 % vào đầu giờ, Qatar cũng đã mất giá khoảng 2 % vào sáng nay. Giới trong ngành ghi nhận một sự sụt giảm đáng kể trước viễn cảnh chiến sự tại Trung Đông sẽ kéo dài « ít nhất là nhiều tuần lễ » như chính tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tuyên bố.

Như thông lệ, mỗi lần tình hình trên thế giới trở nên bất ổn hơn, giá vàng lại được đẩy lên cao, tăng thêm hơn 2 % trong phiên giao dịch hôm nay.

Trên thị trường dầu hỏa, giá một thùng dầu dầu Brent sáng nay tăng thêm gần 10 % vượt quá ngưỡng 80 đô la một thùng. Dầu WTI cũng đã tăng thêm hơn 9 % trong buổi giao dịch sáng nay. Cổ phiếu các tập đoàn dầu hỏa của thế giới như Shell, BP, TotalNergies hay Répol đều tăng mạnh, tương tự như cổ phiếu các nhà sản xuất vũ khí và thiết bị quân sự của châu Âu : Thales của Pháp tăng hơn 5 %, BAE Systemes của Anh tăng hơn 7 % hay Rheinmetall của Đức tăng thêm 4 %.

Do các hãng hàng không phải đình chỉ các chuyến bay đến hay xuất phát từ khu vực Trung Đông, cổ phiếu của các hãng hàng không Pháp, Đức đều mất giá. Viễn cảnh chiến sự cũng tác động mạnh đến ngành du lịch, hệ thống khách sạn…

---

 

Nguyễn Xuân Diện 

KIẾN NGHỊ GỬI CHÁNH ÁN TAND TỐI CAO

Văn bản gửi Ông Nguyễn Văn Quảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao

Kiến nghị xem xét lại Quyết định Giám đốc thẩm đối với vụ án Hồ Duy Hải

Tóm lược nội dung:

Các chứng cứ cho thấy Hồ Duy Hải không phải thủ phạm

(1) Bản kết luận giám định dấu vân tay của Hải không trùng khớp với dấu vân tay của nghi phạm thu được ở hiện trường. Đây là chứng cứ khoa học khách quan, chỉ nguyên chứng cứ này là đủ để khẳng định Hải không phải hung thủ. Đây là giá trị khoa học của chứng cứ đường vân mà ngành điều tra hình sự trên thế giới đều áp dụng. Ở Việt Nam lâu nay cũng thế. Ngay trong vụ án cũng có 144 người tình nghi khi được so sánh dấu vân tay không trùng khớp thì đã được loại bỏ ra khỏi vòng điều tra.

(2): Bản khai đầu tiên của Hồ Duy Hải không nhận tội. Đây là tài liệu mà quá trình xét xử sơ thẩm, phúc thẩm trước đó không biết tới do bị bỏ ra ngoài hồ sơ vụ án. Chỉ đến khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị mới cho biết là bản khai đầu tiên ngày 20/3/2008 Hải không nhận mình là thủ phạm và trình bày diễn biến việc làm tối hôm đó. Chứng cứ này phù hợp và củng cố cho bằng chứng (1).

(3) Lời khai của các nhân chứng Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường

Đây là những người lần lượt đến Bưu điện cầu Voi tối hôm 13/8/2008 đã nhìn thấy một thanh niên ngồi nói chuyện với hai cô gái trong bưu điện, theo lời khai của anh Hồ Văn Bình thì lúc ấy là đã hơn 19 giờ, còn thời điểm anh Đinh Vũ Thường nhìn thấy thì dữ liệu cuộc gọi tại bưu điện là 19 giờ 39 phút 22 giây.

Cũng theo kết quả xác minh điều tra của cơ quan điều tra thì tối hôm đó: Khoảng 19 Hải đi đến tiệm cầm đồ để cầm chiếc điện thoại để trả tiền thua độ bóng đá. Cơ quan điều tra xác định trong lúc làm thủ tục cầm cố chiếc điện thoại Hải đã nhận cuộc gọi của Võ Lộc Đang, dữ liệu cuộc gọi còn lưu lại trên hệ thống thông tin mạng điện thoại cho thấy đó là lúc 19 giờ 13 phút 39 giây. Sau khi hoàn tất cầm cố điện thoại Hải đi gặp Võ Lộc Đang.

Khớp nối các thông tin với nhau thì thấy rằng: Lúc hơn 19 giờ anh Hồ Văn Bình để xe ở Bưu điện có nhìn thấy một thanh niên ngồi trên ghế salon nói chuyện với chị Hồng, đó không phải là Hồ Duy Hải, vì cũng khoảng hơn 19 giờ Hồ Duy Hải đang ở tiệm cầm đồ.

Với diễn biến và các mốc thời gian như vậy áp dụng theo nguyên tắc suy đoán vô tội thì lời khai của nhân chứng Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường phù hợp củng cố cho các bằng chứng (1), (2) cho thấy Hồ Duy Hải không phải là thủ phạm.

Trong vụ án không có lời khai nhân chứng hoặc chứng cứ vật chất nào cho thấy Hồ Duy Hải là thủ phạm. Căn cứ kết tội chỉ dựa vào các biên bản ghi chép lời khai nhận tội được cho là có nội dung khai báo khớp với hiện trường mà nếu không phải là thủ phạm thì không thể nào biết được.

Căn cứ kết tội như thế không lý giải được sự tồn tại của các bằng chứng (1), (2), (3). Ngoài ra, vụ án có rất nhiều đồ vật chứa dấu vết tội phạm như thớt gỗ, ghế gấp, dao inox, bát đũa ăn trên bếp, cốc nước trên bàn khách, mẫu máu được thu giữ, nhưng cơ quan điều tra không đưa ra được vật chứng nào cho thấy Hải là thủ phạm. Những đồ vật như vòng vàng, nhẫn vàng của nạn nhân, sim card của bưu điện, chiếc máy điện thoại di động của Bưu điện được hai nhân viên sử dụng, được cho là bị người phạm tội lấy đi, đều không thu giữ lại được.

Chỉ dựa vào lời khai nhận tội của Hải, dù được cho là có tới 25 biên bản lời khai nhận tội, song về bản chất cũng chỉ là một bằng chứng lời khai. Việc kết luận Hồ Duy Hải là thủ phạm đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng về việc sử dụng bằng chứng lời khai theo Điều 98 Bộ luật tố tụng hình sự “Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.”

Trong vụ án chỉ có một chứng cứ kết tội là lời khai, trong khi có các chứng cứ (1), (2), (3) cho thấy Hồ Duy Hải không phải thủ phạm. Khi đối chiếu so sánh định lượng giữa các chứng cứ như vậy đúng ra cần phải xác định không đủ căn cứ để kết tội Hồ Duy Hải. Việc kết luận Hồ Duy Hải là thủ phạm theo đó vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về nguyên tắc suy đoán vô tội tại Điều 13 Bộ luật tố tụng hình sự.

Theo quy định tại Điều 404 thì khi có căn cứ xác định quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có vi phạm pháp luật nghiêm trọng nếu Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đề nghị thì Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao mở phiên họp để xem xét lại quyết định.

Luật sư Ngô Ngọc Trai

---